15. Kurhany w Żydowie – historia naszej ziemi…- archiwa kategorii

15. Kurhany w Żydowie – historia naszej ziemi…

11 sty 2010. Kategorie: 15. Kurhany w Żydowie - historia naszej ziemi..., I. A oto ostatnie wpisy, najnowsze, VII. Moje podróżowanie | Komentarze (0) »

Zima to w pewnym stopniu czas rozleniwienia i planowania, ale też  wspomnień z minionego sezonu. Wracam często myślami do zabytków archeologicznych – to takie oderwanie się od mojej współczesności czyli ogrodu, kwiatów, projektowania i śniegu.

Zabytki archeologiczne to szczątkowe niekiedy dobra materialne – traktowane muzealnie  -  zwykle umiejscowione na terenach uporządkowanych i pokazujące to, co chronią i czego uczą – odwołują się do naszej, tj.  zwiedzających, wyobraźni i chęci przyswojenia wiedzy. Mają zwykle tablice poglądowe, przybliżające istotę archeologiczną, niekiedy przewodnika.  Lubię co nieco poczytać, by wiedzieć, czego się mogę spodziewać po zwiedzanym miejscu. I po prostu tam jadę.

Kiedy w dzieciństwie usłyszałam po raz pierwszy słowo  ”kurhany”, słuchając czytanej przez mamę książki – wyobraziłam sobie wielką budowlę, nie wiedzieć czemu drewnianą, o skomplikowanej i pięknej budowie na planie koła, wyglądającą jak  miniaturowa cerkiew, ale o  o niskich ścianach i wysokim, kopulastym dachu, w którego środku zamurowany zostaje umarły człowiek. I tak mi się taki widok utrwalił, że kiedy usłyszałam wiele  lat później o odkrytych kurhanach w Żydowie,  byłam niezwykle podniecona i po prostu tam pojechałam.

Rozczarowanie moje nie miało granic, bo na miejscu zobaczyłam pofalowaną ziemię pod okapem buków, mających ledwie kilkadziesiąt lat, kamienie  polne wystające z ziemi i   maleńki strumień spływający obok.  Boże, pomyślałam, nie trafiłam, to nie tutaj!

Połaziłam po okolicy, doszłam do jeziora i rozczarowana wróciłam do domu.

Tam dopiero otoczyłam się książkami  i  wynotowałam, że ;

- kurhan to mogiła w kształcie stożkowego nasypu ziemnego lub o konstrukcji drewnianej, kamiennej albo  drewniano-kamiennej, pokrytej ziemią, jako grób szkieletowy lub ciałopalny,

- kurhany były wznoszone na wschodzie Europy i w Azji, od neolitu/ 4 500 lat p.n.e. / do wczesnego średniowiecza / 1000-1100 r. n.e./, czyli na przestrzeni około 5500 lat,

- słowo pochodzi z języka tureckiego, a same kurhany to pozostałość kultury scytyjskiej,wywodzącej  się ze stepów i gór Azji,

- przodkowie Słowian, którzy  przybyli na na nasze tereny z ziem ukraińskich w połowie pierwszego tysiąclecia naszej ery – znając  sztukę grzebania zmarłych w kurhanach, tak chowali swoich zmarłych. Właśnie, stąd myśmy się wzięli?!

Gdy pojechałam tam poprzedniej wiosny,  kierowałam się już kierunkowskazem, który prowadzi z drogi między Żydowem a elektrownią, wprost do rezerwatu archeologicznego z cmentarzyskiem kurhanowym, tego samego miejsca, do którego trafiłam przed laty. Badania w latach 70 ubiegłego wieku pozwoliły na ustalenie okresu, sposobu pochówków i przyczyn wyboru tego miejsca na cmentarzysko.

To było wciąż to samo miejsce co prawie 30 lat temu, ale jakże dla mnie obecnie inne. Bo wiedziałam!. Stałam i myślałam o przypadkach, prowadzących do  odkrycia tego miejsca, o ludziach – przodkach tutaj pochowanych, o czasach tworzenia się naszej państwowości i kolejnych losach tych terenów. Poczytałam informacje na tablicach, uwieczniłam obiekt na zdjęciach, zanurzyłam ręce w strumieniu.

Bez wiedzy  ta wczesnośredniowieczna nekropolia ukazuje się człowiekowi jako pofałdowany niewielki teren, porośnięty bukami, z którego ziemi wystają  kamienie obwodzące i kryjące pagórki….