4. Jeśli mają delikatnie świecić lub i płonąć jak żar-ptaki…to tylko azalie!- archiwa kategorii

4. Jeśli mają delikatnie świecić lub płonąć jak żar-ptaki…to tylko azalie!

19 lis 2009. Kategorie: 4. Jeśli mają delikatnie świecić lub i płonąć jak żar-ptaki...to tylko azalie!, I. A oto ostatnie wpisy, najnowsze, VI. Ogrodowe pomysły | Komentarze (0) »

Azalie różnią się zdecydowanie od innych rododendronów.

Po pierwsze –  bardzo dobrze rosną w pełnym słońcu, choć uwielbiają  wilgotne powietrze, ze względu na górskie pochodzenie. Za to w lekkim półcieniu kwitną dłużej i nieco mniej obficie.

Po drugie - tracą liście w jesieni, co powoduje ich większą odporność na niskie temperatury i mroźne, zimowe wiatry, zwłaszcza, gdy są sadzone w grupach tworzących wzajemną osłonę  i mikroklimat.

Po trzecie - liście jesienne,  podczas przebarwiania, mają żywe, żółte, pomarańczowe, czerwone, bordowe  i mieszane kolory, które nazywam tęczowymi – zdobiące wtedy ogród.

I wreszcie, barwy  kwiatów!  W przeciwieństwie do innych rododendronów, barwy azalii   uchodzą  za ciepłe , gorące i bardzo gorące czyli żółte, pomarańczowe i czerwone. Właśnie jak u baśniowego żar-ptaka!

Obecnie pojawiły się różowe, w odcieniach lila , zimnoczerwone,  ale generalnie jednak mówimy o azaliach odcieni ciepłych. Do niedawna przecież różaneczniki uchodziły za te, o kwiatach w  barwach  zimnych: fioletowych bordowych, różowych i liliowoniebieskich, a przecież są już odmiany o kwiatach kremowych, żółtych a nawet łososiowych i morelowopomarańczowych. Wciąż powstają nowe odmiany rododendronów o zadziwiających barwach.

Azalie są długowieczne, a na krzewach często rozwijają się porosty. Kwitną przed albo równolegle z rozwojem liści. Opadanie liści wiąże się z większą odpornością na przemarzanie i przesuszanie, bowiem unikają wysuszającego wiatru zimowego, a w razie nadmiernej suszy przedwcześnie zrzucają liście, unikając wysuszenia całego krzewu. Liście azalii są stosunkowo wąskie  i lancetowate, zwykle owłosione, zwłaszcza na spodniej stronie, chroniąc się przed wysuszaniem. Lubią miejsca słoneczne, ale osłonięte przed wiatrami, stąd najkorzystniej sadzić je w grupach, bo krzewy wzajemnie się osłaniają przed wiatrem i tworzą korzystny mikroklimat  zawierający sporą ilość wilgoci, którą uwielbiają, bo przecież pochodzą z rejonów górskich, o dużej wilgotności powietrza. Posadzone w pobliżu strumienia , stawu czy wodospadu odwdzięczą się zdrowiem i bogatymi kwiatostanami, a posadzone w lekkim półcieniu będą miały lżejszy pokrój i mniej kwiatów, ale za to przedłużą swój  czas kwitnienia. Zadowolą się każdą lżejszą nieco glebą z materiałem organicznym i  kwaśnym torfem  3,5 do 4,5 pH  czyli w Polsce można wypełnić 40-50 cm głębokości doły  mieszaniną torfu i miejscowej gleby w stosunku 1:1. Glebę gliniastą należy rozluźnić piaskiem z torfem, z dodatkiem trocin i kompostu. Po posadzeniu azalii gleba powinna zostać osłonięta korą, zrębkami lub trocinami, w celu ochrony przed zachwaszczeniem i nadmiernym przesuszaniem podłoża. Należy pamiętać, że do odchwaszczania nie można używać takich narzędzi jak haczka czy pazurki, bo niszczony zostaje delikatny, płytki  system korzeniowy,  więc najlepiej siewki wyrywać ręcznie, ponieważ zwykle  łatwo wychodzą z kory czy spomiędzy zrębków.

Nasz rodzimy gatunek –  azalia pontyjska – w Polsce pod ochroną prawną,  ma jedyne stanowisko w rezerwacie przyrody,  pod Leżajskiem . Dziko rośnie w Azji Mniejszej, na Kaukazie i na Ukrainie. Pędy, liście i złocistożółte, intensywnie i pięknie pachnące  kwiatostany są pokryte lepkimi włoskami.  Krzew jest w całości trujący! U mnie w ogrodzie duże krzewy azalii żółtej ograniczają szeroką aleję i przejście nią właśnie wiosną, w okresie kwitnienia azalii   dostarcza niezwykłych wrażeń wizualnych i zapachowych.

Namawiam do posadzenia grupy azalii, z uwagi na łatwość uprawy, niezwykłe piękno kwiatostanów oraz jesienne przebarwienia liści. Można je kupić w każdym punkcie sprzedaży, ale też jest wiele wyspecjalizowanych szkółek roślin wrzosowatych, cechujących się  dużą różnorodnością dobrego materiału roślinnego. Warto poszperać w katalogach, w internecie, czy choćby popatrzeć na zdjęcia azalii, by wybrać takie, jakie się nam podobają i iść na zakupy ze świadomością, czego chcemy.

Dla bardziej dociekliwych internautów, chcących poznać choćby pochodzenie roślin, podaję  krótki przegląd grup azalii.

Azalie dzielą się na specyficzne grupy w zależności od gatunków wziętych do krzyżówek, ale ponieważ tylko kilka grup dotyczy azalii uprawianych u nas – warto je przypomnieć, tym bardziej, że w szkółkach używane są zwykle nazwy grup.

1.  Do najstarszych należą azalie gandawskie, od Gandawy – miasta w Belgii, które było głównym ośrodkiem hodowli azalii. Azalie gandawskie powstały w wyniku skrzyżowania azalii pontyjskiej(tej żółtej, u nas prawnie chronionej)   z azaliami północnoamerykańskimi.  Był nawet taki czas, że uprawiano niemal 500 odmian, ale większość  dotychczas wyginęła. Cechują się znaczną wysokością krzewów, z późno rozwijającymi się,  kulistymi, często pachnącymi  kwiatostanami. Przykłady : znana obecnie odmiana „Narcissiflora” – o małych, pełnych, pięknie pachnących kwiatach, barwy   jasnożółtej lub  ”Fanny” – z drobnymi , ciemnoróżowymi kwiatami z żółtymi cętkami, -pachnącymi , w zwartych kwiatostanach i  gruczołkowato owłosionych pędach i liściach.

2. Azalie Mollis, powstałe ze skrzyżowania azalii japońskiej Rh. molle  ssp. japonicum z  azalią chińską  Rh. molle. Nie mają zapachów, ale za to duże  kwiaty, o barwach żółtych, pomarańczowych i czerwonych, kwitnące od połowy maja, przed rozwojem liści. Przykłady: „Christofer Wren” – o jasnożółtych kwiatach z pomarańczowymi przebarwieniami, czy  „Orange Glov” o kwiatach morelowych z pomarańczowym rysunkiem.

3. Azalie Rustica , powstałe ze skrzyżowania pełnokwiatowych odmian azalii gandawskich z azalia japońską.  Są to zwykle niskie lub  średniej wysokości  krzewy, o kwiatach długich i rurkowatych, pełnych w kwiatostanach po 15 do 20, wytrzymałe na mrozy.  Przykłady:  „Ill Tasso” – śliczne, łososioworóżowe kwiatostany,  składające się z dużych, pełnych kwiatów czy „Aida” - o kwiatach pełnych, białych, z lilaróżowym odcieniem.

4. Azalie Knap Hill, otrzymane w wyniku krzyżówek azalii japońskiej azaliami gandawskimi i Occidentale.. Grupa zróżnicowana, wywodząca się ze szkółki Anthonego Waterera z Knap Hill (Anglia).  Powszechnie uprawiana, o kwiatach z  żywym ubarwieniem i dużych krzewach. Przykłady: „Saturnus” - o ciemnych, czerwonopomarańczowych kwiatach, piękny „Gibraltar” o dużych, mocno pomarańczowych kwiatach z pofalowanymi brzegami płatków, „Glowing Embers” o pączkach pomarańczowoczerwonych, kwiatach po rozwinięciu żółtopomarańczowych,  w dużych, pachnących  kwiatostanach, czy „Camon’s Double” -0 o pełnych, złocistożółtych kwiatostanach z pomarańczową plamką lub powszechnie lubiany, stary „Homebush” o drobnych, półpełnych, różowych kwiatach skupionych w kuliste kwiatostany.

5. Azalie Occidentale , powstałe w wyniku krzyżówek azalii grupy  Mollisazaliami zachodnimi Rh.occidentale. Krzewy od 1,5 do 3 metrów wysokości, niezwykle obficie kwitnące i bardzo odporne na mrozy.  Przykłady: popularna „Irene Koster” – osiągająca wysokość 2 m, o  jasnoróżowych  kwiatach z pomarańczową plamką i ostatnio wprowadzony u nas , a przeze mnie uznany za przepiękny ” Jock Brydon” – o niezbyt dużych, pachnących kwiatach rozwijających się pod koniec maja , a nawet na początku czerwca zatem omijających  przymrozki. Zmienne kwiaty, w pączkach ciemnoróżowe, później różowokremowe, z dużym, czerwonobrązowym, częściowo  kropkowanym rysunkiem, w miarę przekwitania rozjaśniający się do żółtopomarańczowego i tym samym prześliczny. Myślę, że moje zdjęcia zachęcają do uprawy azalii w swoim najbliższym otoczeniu.